Translate this page

Τετάρτη, 25 Μαρτίου 2009

Πανηγυρικός Λόγος 25ης Μαρτίου 2009


(Ή περί της συμβολής της Μεσσήνης στην Επανάσταση του 1821)
Αιδεσιμότατοι, Κύριε Δήμαρχε ,Κυρία εκπρόσωπε της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κύριε Πρόεδρε του Δημοτικού Συμβουλίου, κύριε νομαρχιακέ σύμβουλε κύριοι Αντιδήμαρχοι, κύριοι Δημοτικοί Σύμβουλοι, κύριε Διοικητά του ΑΤ Μεσσήνης, κύριοι Διευθυντές και διδάσκοντες των σχολικών μονάδων, κύριοι εκπρόσωποι των παραγωγικών μονάδων και των Σωματείων του Δήμου Μεσσήνης, κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συνδημότες, Συνέλληνες, αγαπητά μας παιδιά :
Βρισκόμαστε σήμερα εντός ενός ιερού χώρου, όπου εδώ, ακριβώς εδώ, λίγες μέρες μετά την 15η Μαρτίου του 1806 , πριν 202 χρόνια, στην θέση του παραιτηθέντος λόγω γήρατος επισκόπου Ανδρούσης Κωνσταντίου , ενεθρονίσθη ο πανοσιολογιότατος Αρχιδιάκονος Ιωσήφ ως επίσκοπος Ανδρούσης , με έδρα την Μεσσήνη (τότε Νησί) όπου όπως γράφεται στην βιογραφία του , «εγκατέστη μετά πομπής, εν Νησίω, πρωτευούση της Επισκοπής και εν τω ναώ του Αγίου Ιωάννου εξεφώνησε τον ενθρονιστήριον λόγον.»
Η ημερομηνία αυτή , είναι κομβική, καθώς, η τεραστίας σημασίας προσωπικότητα του Αγίου Ιωσήφ, θα ενεργοποιηθεί στην προετοιμασία της Επανάστασης του 1821 στην Επισκοπή του και όχι μόνον. Εκείνη την εποχή, προεπαναστατικά, λίγα χρόνια πριν την εκδήλωσή της, ο Ιωσήφ, μυείται στην Φιλική Εταιρεία , διδάσκει γράμματα στο Νησί ο σοφός Καλλίνικος Καστόρχης , υπάρχουν τρεις ενορίες, του Αγίου Δημητρίου του Αγίου Ιωάννου και των Αγίων Αποστόλων δηλ. το ναίδριο δίπλα από τους νυν Τρείς Ιεράρχες , υπάρχουν οι χορηγοί των σκοπών της Φιλικής Εταιρείας , αναφέρω τον Παναγιώτη Ποτήρη , έμπορο από την Μεθώνη εγκατεστημένο μόνιμα στην Μεσσήνη (ο οποίος μνημονεύεται με οδονύμιο σε ένα στενό κάθετο της Μουλαβασίλη) τον Γεώργιο Χρονόπουλο, Γεώργιο Βρεττόπουλο , φυσικά η οικογένεια Δαρειώτη δια των αδελφών Γεωργίου και Εμμανουήλ, η οικογένεια Καλαμαριώτη, όπου τότε εν μέλος της, ο Δημήτριος , κατά ιστορικές μαρτυρίες της εποχής ήταν αρχηγός τουλάχιστον 1.000 ενόπλων , ενώ με το έτερο γνωστό μέλος της οικογένειας τον Κωνσταντίνο, διέθεσαν για τον αγώνα 20.000 γρόσια, ποσό αστρονομικό για την εποχή. Μαζί τους ο Αναγνώστης Καμπάς ή Ιωάννης Αποστολόπουλος, η οικογένεια Πατρίκη , ο Αναγνώστης Αργυράκης ή Αργυρόπουλος, ο Πανάγος Μπουρατίνος, Γιάννης Μιχαλόπουλος, Αθανάσιος Κυριακός, Μιχάλης Ζαλμάς, Κωνσταντίνος Νικολάου και άλλοι, διότι υπήρχαν πολλοί περισσότεροι τους οποίους μυούσε και προσέλκυε η προσωπικότητα του Ιωσήφ.
Βεβαίως το Φεβρουάριο του 1821 , οι Τούρκοι, κάτι κατάλαβαν και αποτρεπτικώς, απεφάσισαν να φυλακίσουν στην Τρίπολη τους προεστούς και τους Αρχιερείς της Πελοποννήσου. Τότε φυλακίστηκε ο Ιωσήφ με τον πρωτοσύγκελο του Χρύσανθο, στην Τρίπολη. Από αυτή την δοκιμασία ο Χρύσανθος πέθανε, ενώ ο Ιωσήφ, εξήλθε ετοιμοθάνατος στις 23 Σεπτεμβρίου του 1821, με την πτώση της Τριπόλεως και το πρωτοφανές μακελειό που επηκολούθησε εκεί.
Πρέπει να αναφέρουμε, ότι ο πόλεμος που επέφερε η Επανάσταση, ήταν φονικότατος και πολύνεκρος, καθώς μόνο Μεσσήνιοι σύμφωνα με τον Φραντζή, σκοτώθηκαν 7.900 . Η επανάσταση φυσικά ξεκίνησε από την Καλαμάτα στις 22 προς 23η Μαρτίου με την κατάληψη της Καλαμάτας , όπου μετά έγινε και η δοξολογία στους Αγίους Αποστόλους. Ο Σπηλιάδης, στα απομνημονεύματά του, αναφέρει και για μια άλλη συγκέντρωση παρά τον ποταμό Πάμισο, για την οποία γράφει και ο Αδαμαντίου . Ο Φραντζής γράφει, ότι κατέφθασαν πάνοπλοι στην Καλαμάτα Μεσσήνιοι, Ανδρουσιανοί και Γραντζαίοι υπό τους Πέτροβα Οικονομόπουλο και Εμανουήλ Δαρειώτη . Παράλληλα οι Αδελφοί Δαρειώτη έλαβαν μέρος και στην πολιορκία της Κορώνης, όπως και ο Καλόγερος Πατρίκης με δικές τους ομάδες , ενώ την ευθύνη συντήρησης του εκστρατευτικού σώματος, είχε ο Αναγνώστης Καμπάς. Δύο μέρες μετά το ξέσπασμα της Επανάστασης, ο Παπαφλέσσας, διορίζει στο Νησί συνδιοικητές της Επαρχίας Νησιού, τους Δημήτριο Καλαμαριώτη και Γεώργιο Δαρειώτη, με απεριόριστα δικαιώματα. Τότε, στο Νησί συνεστήθη και τοπική επιτροπή για θέματα αυτοδιοίκησης και εφορίας που αποτελείτο από τους Καλόγερο Πατρίκη, Ζαφείρη Καρελλά, Αναγνώστη Αργυρόπουλο Γιάννη Πατρίκη, και Μιχαλη Χρυσούλη.
Η Μεσσήνη, ενίσχυσε τον αγώνα περισσότερο από κάθε άλλον τόπο, απόδειξη, ότι όταν διετάχθη γενικός έρανος, από τον Δημήτριο Υψηλάντη, με αίτημα των Νησιωτών εξαιρέθη . Τότε η Μεσσήνη, συντηρούσε δύο εκστρατευτικά σώματα, των Δαρειώτη και Καλαμαριώτη , τα οποία πήραν μέρος σχεδόν σε όλες τις μάχες, όπως στην πολιορκία των κάστρων της Μεσσηνίας, στην πολιορκία της Τρίπολης στην μάχη στο Βαλτέτσι, στη μάχη των Τρικόρφων και αλλού .
Η Μεσσήνη, υπήρξε μια από τις μαρτυρικότερες πόλεις κατά την διάρκεια της επανάστασης, καθώς ήταν κέντρο των εμπέδων, δηλαδή των κέντρων νεοσυλλέκτων στρατιωτών. Τα έμπεδα ήταν στην παλαιά Βρύση εκεί που είναι τώρα ο Συνοικισμός των Ελλήνων προσφύγων που ήλθαν στην Ελλάδα μετά , τον «Ρεπούσιο συνωστισμό» της Σμύρνης. Εκεί, στα Έμπεδα, διετρέφετο και εξεγυμνάζετο πολύς στρατός επί 17 μήνες δι΄ εξόδων του λαού της Μεσσήνης.
Εκτός από τις προρρηθείσες εισφορές των Φιλικών , για τους σκοπούς του Αγώνα έδωσαν πολλά οικογένειες Νησιωτών, όπως οι οικογένειες Ματά , Γούτου, Δουβόγιαννη, Κασιδογιαννάκη, Πούπουλα, Βουτόπουλου, Σπανού, Νικολάου και Μιχαλόπουλου, για τις οποίες διεσώθησαν στοιχεία. Η ανδρεία των πατεράδων μας και των τοπικών αρχηγών μας , έγινε αντικείμενο ύμνου από την Δημοτική μούσα, όπου σε ένα Δημοτικό αναφέρει :
«Λουκάς Νταριώτης πολεμά με δυό, με τρείς χιλιάδες τους Τουρκαρβανιτάδες» ενώ ως επωδό, είχε το «Λουκά , Λουκά Νταρειώτη, Μήτσο Καλαμαριώτη»
Και βέβαια, δεν είναι το μόνο που αναφέρεται στην Μεσσήνη, αφού ένα άλλο που έχει διασωθεί για την δυστυχώς αποτυχημένη επανάσταση του 1770 των Ορλωφικών, στον Γιώργη τον Φλέσσα, παππού του Παπαφλέσσα που κάηκε στο σπίτι του Μπλιγούρη με την τότε καταστροφή της Μεσσήνης , αναφέρει τα εξής:
Λεβέντες παλικάρια από την Πολιανή
με τ' ασιμαρματά τους πάνε για το Νησί.
Περνώντας την Συρόκα και την Βελανιδιά
Ευρίσκουν ένα γέρο με 4 παιδιά.
Γειά σου, χαρά σου γέρο
Καλώς τα τα παιδιά,
καλώς τον καπετάνιο
με τα κλεφτόπουλα.
Σήκω να πάμε γέρο
να πάμε στο Νησί
για Τούρκικα κεφάλια
έλα κοντά και σύ.
Πώς νάρθω Καπετάνιε
πού είμ' ανήμπορος,
μα πάρε τα παιδιά μου κι' ας μείνω μοναχός.
Πρόσεχε Καπετάνιε
στο δρόμο πού θα βγεις,
είναι γιομάτος Τούρκους
κι' αδίκως θα χαθείς.
Φλέσσα Γιώργη με λένε
και λόγια δεν ακώ.
Τούς Τούρκους θα κτυπήσω
το αίμα τους θα πιώ...
Η Μεσσήνη, στην δεύτερη στρατολογία, επί 800 οικογενειών που είχε ως πληθυσμό τις πρώτες μέρες της επανάστασης, κατετάγησαν ακόμη 250 στρατιώτες, πέραν αυτών που ήταν ήδη υπό τις διαταγές των Δαρειώτη και Καλαμαριώτη. Ο Κολοκοτρώνης επέβαλε εράνους τακτικά και η Μεσσήνη έδιδε τα πάντα. Οι Μεσσηνιώτες, διεμαρτύροντο συνεχώς . Ο Ιωσήφ, ήδη τότε ήταν υπουργός Θρησκείας , απηύθυνε έκκληση να προστεθούν στην Μεσσήνη οι πόροι από το βιλαέτι της Ανδρούσης καθώς όπως έγραφε στην αναφορά του, η Μεσσήνη, «απηύδησε και δι΄ όλου απέκαμεν» . Ζητούσε δε, να επεκταθεί η αρμοδιότητά του, και στην Περιφέρεια της Ανδρούσας, όπως ήταν παλιότερα , παρ΄ ότι έφερε τον τίτλο του Ανδρούσης και υπέγραφε με αυτόν, εκτός του διαστήματος 1833-1844 που ήταν επισήμως με τον τίτλο του Επισκόπου Μεσσήνης και υπέγραφε με αυτόν .
Εν τω μεταξύ η πολιορκία της Κορώνης υφίστατο διαρκώς και για 4 χρόνια συνεχώς μέχρι που απεβιβάσθη ο Ιμπραήμ. Μέχρι τότε ήταν ένα άχαρο έργο η πολιορκία της, το οποίο όμως εξασφάλιζε τους επαναστάτες από επίθεση εκ των νώτων. Σε αυτό όμως το έργο που μετείχαν Νησιώτες Μανιάτες και Τριφύλιοι, υπήρχε μεγάλη πείνα και μεγάλη ένδεια. Απόδειξη αυτού, ήταν όταν σκότωσαν τον Επίσκοπο Κορώνης μέσα στο κάστρο, τον κατακρεούργησαν και πετούσαν τα κομμάτια του στους πολιορκητές, λέγοντας, «Ρωμαίοι, πάρτε να φάτε κρέας από τον Δεσπότη σας να χορτάσετε που πεινάτε.»
Τότε, τον Ιούλιο του 1822 , ο Δράμαλης με 20.000 στρατιώτες, κατηφόρισε σε Πελοπόννησο και υπήρξε μέγας πανικός. Ο Κολοκοτρώνης ζητούσε εθελοντές, ενώ ο Ιωσήφ, με εγκύκλιό του παρακινούσε τους κατοίκους της Επαρχίας να καταταγούν και άλλοι στρατιώτες, λέγοντας χαρακτηριστικά:
«Να λάβετε όλοι τα όπλα. Να κλείσουν όλα τα μαγαζεία και μόνο ολίγα ψωμοπωλεία να υπάρχουν και ολίγα μπακάλικα. Όποιος δεν λάβει όπλα, να είναι επικατάρατος εν ονόματι του Κυρίου Σαβαώθ εν τω παρόντι και τω μέλλοντι.» Τόσο μεγάλη εθνική ανάγκη υπήρχε, διότι διεφαίνετο σφαγή του πληθυσμού. Ο Κολοκοτρώνης πήρε σβάρνα όλες τις επαρχίες και επιστράτευε με το ζόρι κόσμο. Όπως γράφει και ο Φραντζής , έφθασε και στο Νησί, που ήταν πνιγμένο στις υποχρεώσεις και πεινούσε. Τότε όλο το Νησί συν γυναιξί και τέκνοις, τον περίμενε στην Αγία Παρασκευή και τον παρεκάλεσε να μην μπει μέσα και να φύγει. Ο Κολοκοτρώνης απείλησε έβρισε, αλλά έφυγε άπρακτος και παραπονεμένος. Εκείνο το καλοκαίρι, οι γυμναζόμενοι στρατιώτες στα έμπεδα, έπεφταν μέσα στα μποστάνια και έτρωγαν άγουρα τα πεπόνια και τα καρπούζια και εξ αυτού αρρώστησαν , όπως και ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης μάλιστα. Πολύ αργότερα, το 1827, υποστηρίζοντας σχετική αναφορά των Μεσσηνίων, αναγνωρίζει, ότι η Μεσσηνία είχε πάθει τις μεγαλύτερες καταστροφές από τον αγώνα, αλλά όπως φαίνεται μέχρι και σήμερα χωρίς κάποια έστω ηθική αναγνώριση.
Μετά είχαμε τις φοβερές εμφύλιες έριδες για στις οποίες συνήθως δεν αναφερόμαστε στους πανηγυρικούς , αλλά ο αγώνας όντως κινδύνεψε , όπως και το αποτέλεσμά του. Το πρόβλημα τότε ήταν ο Ιμπραήμ. Το 1825 στις 20 Ιουνίου ο Ιμπραήμ ισοπέδωσε την Μεσσήνη, τότε κρέμασε και την γριά Συκού, μητέρα του αγωνιστή Συκά, ένα υπαρκτό ιστορικό πρόσωπο , το οποίο δεν πρέπει να είναι γνωστό μόνον από την γνωστή Αποκριάτικη αναπαράσταση, αλλά να έχουμε στο μυαλό και την ηρωίδα . Μια ηρωίδα, που υλοποιεί άλλη μια φορά το κατά Ζουράρη συναμφότερον των Ελλήνων, πράγμα που αποδεικνύει βεβαίως άλλη μια φορά την καταγωγή μας.
Να φθάσουμε και στο σήμερα:
Γιατί ο πανηγυρικός, γιατί ο εορτασμός, γιατί οι δοξολογίες, γιατί τα μνημόσυνα , γιατί η τιμή , γιατί οι παρελάσεις; Δυστυχώς, τίποτε πλέον δεν έχει προφανή και αυτονόητη απάντηση.
Θα την δώσουμε όμως την απάντηση για το σήμερα:
Η εξουσία των πολυεθνικών δια του χρήματος, δεν θέλει καμιά ταυτότητα συλλογικότητας, καμιά ταυτότητα εθνική ή θρησκευτική, καμιά ταυτότητα ιστορικής μνήμης. Γι αυτό η Νέα Τάξη επιχειρεί να «καταργήσει» την Ιστορία, να αποσπάσει τον άνθρωπο από την ιστορικότητά του. Η Ιστορία τελικά, είναι επικίνδυνη για την πλανητική εξουσία. Και είναι επικίνδυνη γιατί προϋποθέτει βίωμα και πραγμάτωση συλλογικής διαδικασίας. Αυτός που «έχει μια ιστορία» γνωρίζει που πατά και άρα που πηγαίνει . Είναι δηλ. ικανός, να «δημιουργήσει» ιστορία, δηλαδή να αλλάξει τον κόσμο. Η Νέα Τάξη επιδιώκει να καταστρέψει τη δυνατότητα του ανθρώπου να γίνει ο συνειδητός παράγοντας της ιστορίας,. Θέλει να αποσαθρώσει τον ιστορικό μας ιστό και να αφανίσει την ιστορική μας ταυτότητα.
Σήμερα τα παιδιά των Λυκείων μας παρελαύνουν τιμώντας και μνημονεύοντας τους αθανάτους προγόνους μας που μας ελευθέρωσαν εν μέσω απιστεύτων στερήσεων και θυσιών. Ταυτοχρόνως τα παιδιά μας, τιμούν και έναν συμμαθητή τους, ένα σπάνιο παιδί που έφυγε άδικα και δεν του δόθηκε η ευκαιρία να διαπρέψει στον ειρηνικό βίο, κάτι για το οποίο όλοι όσοι το γνώρισαν είναι απολύτως βέβαιοι. Θα παρελάσουν λοιπόν για τους ήρωές μας, και για τον Μιχάλη , δείχνοντας σε όλους, ότι έχουν μνήμη , ότι αποδίδουν τιμή, ότι αντανακλούν τον οφειλόμενο φόρο τιμής που τελικά τιμά τους ιδίους και στέλνουν το μήνυμα σε όλες τις παγκοσμιοποιητικές μηχανές του κιμά, ότι η Ελλάδα που επιμένει , η Ελλάδα που αντιστέκεται είναι εδώ , έτοιμη να διαπρέψει στα χνάρια των προγόνων της. Αυτοί που έκαναν το μυθικό έπος του 21 ήταν άραγε ημίθεοι; Δεν ήταν οι πατεράδες μας; Οι παππούληδές μας; Οι προπάπποι μας; Όλοι εμείς εδώ δεν είμαστε παιδιά τους; Αναφέρθηκα σε δύο διάσημες οικογένειες Δαρειωταίους και Καλαμαριωταίους που έτυχε να έχουν εκλείψει από την Μεσσήνη. Αυτοί όμως οι ήρωες που πολέμησαν και έχουν καταγραφεί στα Ιστορικά αρχεία του Αγώνα της Παλιγεννεσίας μας, έχουν τα δικά μας επώνυμα. Είναι οι συγγενείς μας. Ιδού ορισμένα μόνο επώνυμα οικογενειών του Δήμου Μεσσήνης , πέραν των όσων ακούστηκαν των οποίων οι γόνοι ακόμα και με άλλα επώνυμα παρίστανται σήμερα εδώ και οι οποίοι είναι μόνο το ¼ των όσων τελικά πολέμησαν και διεκρίθησαν:
Βασιλάκος , Μπαρδόπουλος , Πουλοπουλος, Γιατρούλιας, Ζαλμάς, Καρτερολιώτης ,Κουτσίκος, Μωράκας, Μπούρας , Πρασσάς, Νίκαρης, Βλαχάκης, Κουμάντος, Καμαρινός, Δρακόπουλος, Μπουρατίνος, Αθανασόπουλος, Καμπάς, Μπαρδόπουλος, Νικολόπουλος, Πάντας, Πλιάσσας, Πούλος, Τσαγκαρόπουλος, Φοίφας, Φώτης, Γαλάνης, Δαμιανός, Καντάλες, Κατσιώλης, Κόντος, Κοσμάς, Κουμάντος, Κρεμμυδάς, Λαμπρόπουλος, Λυκούρας, Μακρής, Μαργαρίτης, Μάνιος, Μαυροειδής, Μπούτος, Παναγιωτόπουλος, Παπαδήμος, Παπάδόπουλος, Παπανικολόπουλος, Παρασκευόπουλος, Πέτροβας, Ζάρας, Σγούρος , Σταθόπουλος, Τσίρης, Αθανασίου, Γαλάνης, Δαμηλάτης, Γκελτής, Καλογεράκης, Καπόγιαννης, Καραπατέας, Κάργας, Κατσιβαρδέας, Κατσούρος, Κλεφτογιάννης Κλωντσουνιώτης, Κόσσυβας , Κουβελάκης, Λαβουτιέρης, Λεκκαδίτης, Ματζούνης, Μαρκόπουλος, Μρπέγιαννης Μυλωνόπουλος, Ξιάρχος, Ξουραφάς, Παπαδημητρόπουλος, Πετρόπουλος, Ριζάς, Σαμπράκης, Σκλήρης, Τσαγκάρης, Χρυσανθάκης, Χρυσικός. Γκούνης, Παυλάκης, Μπαρμπεράκης, Καλαντζης Μπαλντάς, Κολαμπάς, Καλογερόπουλος, Αρβανίτης, Κυριακόπουλος , Πουλέας, Σπάλλας, Κάρος, Δημητρακόπουλος, Παπαδόπουλος, Αγγελόπουλος, Λαμπρόπουλος, Πανταζής Μπαρακάρης, Μαγκλάρας, Τριαντόπουλος , Θωμόπουλος, Στασινόπουλος, Μουρδουγκούτας, Σταυρόπουλος , Γεωργόπουλος,
Αλμπάνης Γεωργουλόπουλος, Γιαννακόπουλος Ζορμπάς, Θεοδωρόπουλος, Καρβέλης, Καρλότσης, Κοκκώνης, Κοντοθανασάκος, Κούγιας, Κουρλέτας, Μισός, Μπρούμας, Νανόπουλος, Δουρδούνης, Πανόπουλος, Παπατζής, Πατσαβούρας, Πλατάρος Προζυμάς, Ρασόπουλος, Σερέτης,
ΚΑΡΤΕΡΟΛΙ:
Στυλιανόπουλος, Καφόπουλος, Κροντήρης , Τομαράς.
ΠΙΠΕΡΙΤΣΑ: Φραντζεσκόπουλος ή Φραγκίσκος Δημητρούλιας.
ΣΠΙΤΑΛΙ: Δημητρόπουλος ή Φλούδας.
ΛΕΥΚΟΧΩΡΑ: Αποστολόπουλος, Θεοδωρακόπουλος, Ζάππας, Χρυσομάλλης
Και αυτοί είναι ορισμένοι μιας και στην Μεσσήνη μετά το 1830 εγκατεστάθησαν πολλές οικογένειες που ήλθαν από την Αρκαδία Γαρζενίκου, Αρκουδόρεμα κτλ που έχουν καταγραφεί σε άλλα αρχεία στον τόπο τους .
Δεν υπάρχει κανείς σε αυτό τον Ναό που να μην έχει συγγενή εκ πατρός είτε εκ μητρός ήρωα , πράγμα που σημαίνει, ότι έχουμε τα γονίδιά τους , δηλαδή μπορούμε να επιτύχουμε όλα όσα σπουδαία έχουν επιτύχει και αυτοί, φθάνει, να μην αφήσουμε να μας αλλοτριώσει κανείς
Σας ευχαριστώ πολύ.

Βιλβιογραφία:
1)«Ιστορία της Πόλεως Μεσσήνης» Θεόδωρος Μ. Τσερπές Β΄έκδοση 1998 Δημοτικής Βιλβιοθήκης Μεσσήνης (Επιμέλεια Γιάννης Πλατάρος)
2) «Σελίδες από την Ιστορία της Μεσσήνης (Νησίου) μέχρι το 1900 . Ηλίας Ε. Μπιτσάνης Καλαμάτα 2005
3) «Η Επαρχία Μεσσήνης εις τον αγώνα της Εθνικής μας Παλιγγενεσίας» Επιμέλεια Αριστείδης Δ. Ζευγίτης Αφιέρωμα εις τα 150 χρόνια . Μεσσήνη , Δεκέμβριος 1971
4) Μεσσηνιακά (τομ. Α΄και Β΄) Μίμης Φερέτος Καλαμάτα 1968 & 1970
Διαδικτυακές αναφορές:
1) http://homepages.pathfinder.gr/plataros/flessas.html
2) http://homepages.pathfinder.gr/Plataros1/Aristeia_1821.pdf (δημοσίευμα του κ. Γ. Καπετανάκη στην «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Καλαμάτας στο φύλλο της 31ης Μαρτίου 2002)

Πέμπτη, 19 Μαρτίου 2009

Αποχαιρετισμός στο Μιχάλη Στρατουρά


1ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΕΣΣΗΝΗΣ
Για τον αδόκητο χαμό του μαθητή μας


Με αφορμή το αδόκητο θλιβερό δυστύχημα που στοίχισε την απώλεια του μαθητή μας ΜΙΧΑΛΗ ΣΤΡΑΤΟΥΡΑ ΤΗΣ Γ‘ ΛΥΚΕΙΟΥ ολόκληρο το σχολείο, μαθητές και εκπαιδευτικοί, θέλουμε να εκφράσουμε τα βαθύτατα αισθήματα συμπόνιας και συμπαράστασης προς την οικογένεια του εκδημήσαντος λίαν αγαπητού μας μαθητή και προέδρου του Δεκαπενταμελούς Συμβουλίου του σχολείου μας, ο οποίος υπήρξε κόσμημα ήθους και ωριμότητας. Εκφράζουμε την συμπαράστασή μας στην οικογένειά του για το άφατο μέγεθος του πόνου της, καθώς και σε όλους όσοι έτυχε έστω και μια φορά να συνεργασθούν ή να γνωρίσουν το σπάνιο αυτό παιδί.


Το σχολείο του


Τελευταίο αντίο στο Μιχάλη:


Αγαπητέ Μιχάλη: Ως πρόεδρος του συλλόγου καθηγητών του 1ου Γενικού Λυκείου Μεσσήνης, έχω το θλιβερό καθήκον να σου απευθύνω τον ύστατο χαιρετισμό στο αδόκητο ταξίδι σου. Θέλουμε να γνωρίζεις, ότι θα σε θυμόμαστε όλοι μας για πάντα στο υπόλοιπο του βίου μας. Θα θυμόμαστε ένα ευγενικό παιδί, που εκπροσωπούσε τους συμμαθητές του με τον καλύτερο και αποτελεσματικότερο τρόπο, ένα παιδί που δρούσε συνεκτικά και όχι διαλυτικά για την μαθητική κοινότητα και είχε ειλικρινές και έμπρακτο ενδιαφέρον για την λειτουργικότητα του σχολείου που φοιτούσε. Τον ένοιαζε το σχολείο του, τον ένοιαζε η εικόνα του σχολείου του, τηρούσε την δεοντολογία και πέραν αυτών, ενεφάνιζε ένα ήθος. Ένα ήθος που πλέον για μένα είναι ευεξήγητο αφ΄ ότου γνώρισα ,έστω και σε αυτή την απίστευτη θλιβερή συγκυρία τους οικείους του.
Μιχάλη, ό,τι υπόδειξη μου έκανες την ακολούθησα, ,αφού ποτέ δεν μου ζήτησες για τους συμμαθητές σου κάτι το υπερβολικό ή το άτοπο , αλλά το λελογισμένο το μετρημένο, το σωστό, το πρέπον, το συνάδον, το εφικτό. Αυτό ήταν προϊόν μιας απίστευτης ωριμότητας με απόλυτα κριτήρια και όχι μόνο ως προς την ηλικία σου.
Καλό κατευόδιο στο πρώιμό σου ταξίδι και ο Θεός να οπλίσει με δύναμη τους οικείους σου , να απαλύνει τον πόνο τους , να τους δώσει κουράγιο και να παλέψουν για την ζωή , παρ΄ ότι κοινή γαρ η τύχη και το μέλλον αβέβαιον……..
Καλό σου ταξίδι Μιχάλη

Σάββατο, 14 Μαρτίου 2009

Όλες οι λέξεις του κόσμου είναι Ελληνικές!



Ο Πορτοκάλος τώρα…δικαιώνεται!
Συνταρακτικές ετυμολογικές καταγωγές ξένων λέξεων από την Ελληνική

του Γιάννη Π. Πλατάρου

Υποθέτω, ότι όλοι έχετε δει την καταπληκτική ταινία Αυστραλιανής παραγωγής «Γάμος αλά Ελληνικά» με την δική μας Νία Βαρντάλος που έσπασε ταμεία πριν λίγα χρόνια με πολύ λίγα λεφτά για την παραγωγή της. Κατά την γνώμη μου, το μυστικό της ταινίας ήταν η αλήθεια. Όταν μια ταινία είναι αληθινή και όχι ψεύτικα σκηνοθετημένη (στρατευμένη , προπαγανδιστική , τάχα μου ποιοτική κτλ ) πετυχαίνει πάντα. Οι «Σειρήνες στο Αιγαίο» ήταν άλλο ένα τέτοιο Ελληνικό παράδειγμα που με εξέπληξε και νόμιζα ότι ξαναϋπηρετώ την θητεία μου στην Κω, αφού όλοι αυτοί οι χαρακτήρες που παρήλασαν από το έργο, τους είχα δει εκεί! Τέλος πάντων, επανερχόμαστε στον Πορτοκάλο! Ο Πορτοκάλος ήταν ο συντηρητικός πατέρας της λίγο σιτεμένης νύφης που είχε μανία, όλες τις αγγλικές λέξεις να τις αποδίδει σε ….Ελληνική ρίζα, προκαλώντας γέλιο στο κοινό!
Μήπως όμως ο Πορτοκάλος είχε δίκιο;
Να το δούμε! Σύμφωνα με πηγές του διαδικτύου , αλλά παρ΄ όλα αυτά ασφαλείς (υπάρχουν πάντα και οι αμφισβητήσεις!) έχουμε καταγωγή πολλών ξένων λέξεων, από την Ελληνική και μάλιστα κατά απρόσμενο τρόπο! Μπορεί κάποιος να φανταστεί ότι το κάμπριο αυτοκίνητο κατάγεται ως λέξη από το κάπρος =γουρουνάκι και άρα το κάμπριο είναι το του κάπρου , το γουρουνοειδές σχήμα; Με τίποτα δεν πάει το μυαλό του ανθρώπου όσο καλά κι αν γνωρίζει τα Ελληνικά ή και τα Αγγλικά. Κάτι ανάλογο ισχύει με τον επόπτη γραμμών, τον «λάϊσμαν» όπου πια «λάϊν» είναι η γραμμή που βγαίνει από το λινό , ένα όργανο από λινάρι που μετρούσαν στα Ρωμαϊκά χρόνια το μήκος! Το λάϊν και το λινάρι λοιπόν έχουν την ίδια ετυμολογική καταγωγή. (έτυμον =το αληθές, το σωστόν, η καταγωγή μιας λέξης)
Να δούμε όμως και τα άλλα ενδιαφέροντα παραδείγματά μας!
Volks Wagen =όχλου όχημα = λαού όχημα = λαϊκόν αυτοκίνητον
Ελληνιστί : όχλος – Αιολιστί : Fόχλος (με F: δίγαμα = β = φ ), Fόλχος (μετάθεση : χ ή λ ) Fολκος (ουρανικά : κ = χ ) Fολκ (αποβάλλεται η κατάληξις – ος )
Γερμανιστί : Volk = λαός, ( εξ’ ου : φολκλορ )
Ελληνιστί : όχημα – Αιολιστί : Fοχημα ( δίγαμα ) Fογημα ( γ=χ: ουρανικά Fογεμα ( η=ε : ) Fογενα ( μ=ν : ένρινα) Fαγενα ( α=ο : βάλλω – βολή) Fαγεν (αποβάλλεται η κατάληξις – α ) Γερμανιστί : Wagen = βαγόνι, όχημα.
Η λέξη αλάτι είναι ομηρική και προέρχεται από τη λέξη (η) αλς (θηλυκού γένους, γενική της αλός), η οποία σημαίνει θάλασσα. Νερό με πολύ αλάτι λέγεται άλμη (σαλαμούρα). Γι’ αυτό λέμε το θαλασσινό νερό είναι αλμυρό, γιατί υπάρχει σε αυτό διαλυμένο το άλας (το αλάτι). Οι αλυκές (αλαί στην αρχαία γλώσσα) μας προμηθεύουν με το άλας ή το αλάτι που χρησιμεύει να φτιάχνουμε αλίερους ιχθείς, δηλαδή αλατισμένα ψάρια, αλίτυρο, δηλαδή αλατισμένο τυρί και γενικά πολλά είδη αλατισμένης τροφής. Το αλάτι στα λατινικά λέγεται sal (s-al) που είναι αναγραμματισμός της λέξης αλς. Συχνά συναντάμε αναγραμματισμούς σε ελληνικές λέξεις που έγιναν από τους Ρωμαίους, όπως στο προκείμενο παράδειγμα την αντιμετάθεση του τελευταίου γράμματος στην αρχή. Έτσι «το άλας» (γενική του άλατος) μεταφέρθηκε στην αγγλική γλώσσα από τη λατινική του παραφθορά ως salt. Ο μισθός των λεγεωναρίων, στρατιωτών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, γινόταν κάποια εποχή σε πολύτιμο μαγειρικό αλάτι. Ο μισθός αυτός ονομάστηκε salarious (s-al-arius), λέξη από την οποία προέκυψε στην αγγλική γλώσσα το salary που σημαίνει μισθός και το ρήμα sale (πώληση). Με αναγραμματισμό επίσης της ελληνικής λέξης ΜΟΡΦΗ προέρχεται η αγγλική λέξης FORM , η ομοιότητα της λέξης ΥΠΟΦΕΡΩ με την αγγλική SUFFER, και της ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΗ με την SHRINKING μας οδηγεί στα ανάλογα συμπεράσματα. Μορτός ή βρωτός = θνητός -> Mort, murder .Αυτάρ = μετά από -> after . Αστήρ -> star . Συλλέκτης -> collector . Λώ ή λάFω -> love .Φοξός = τριγωνομούρης -> fox . Σύμπλεγμα -> complex .Χυμός (χυμώδης λόγος) -> humor . (F)έτι -> jet Δίσκος -> disk (F)έαρ -> year . (F)έρι = μεγάλο -> very [βερίκοκκον = το έχον μεγάλον κόκκον] . Σύμπακτος -> compact . Αμέλκω (=αρμέγω) -> Μilk. Ο Αχιλλεύς έ(κισσ)εν το πτώμα του Πατρόκλου -> Kiss . Ίσταμαι -> Statue . Φροντίς -> Front[is] . Ποινή -> Penalty . Κάνη [=καλάμι] -> Gun και κανόνι . Λακερολογώ = Πολυλογώ -> Λακερντί ή λακριντί . Σπάτουλα = μικρή σπάθη . / Σποραδικά -> Sporadically. Παρανοϊκό -> Paranoiac . / Κάνη [=καλάμι] -> canon -> gun . Χάος –χαοτικός -> chaos – chaotic . / Σάπων -> Soap . Τραγωδία -> tragedy > τραγικός->tragic . Ωδή ->ode . Κάθαρσις ->catharsis . Σκηνή ->scene . Θεωρητικός ->theoretical. Βάσις -> basis . Τίτλος -> title Κωμωδία -> comedy .Ειρωνεία -> irony . Πρωτότυπον -> prototype . Ποίησις -> poetry . Λυρικός ->lyric . Ελεγεία -> elegy .Ιστορία ->history αλλά και story . (Αυτό)βιογραφία ->(auto)biography. Εκσκαφή -> Excavation [cave] . Αυδή (φωνή) -> Audio . Χορδή -> κόρδα – κορδόνι. Κύβος -> cube . Πίκτα -> πίττα -> pizza. Λάγανον (πεπλατισμ. ζύμη) -> Λαγάνα + Λαζάνι love, λατινικό:love εκ του ''λάFω'' το διγαμμα F που είναι κανονικα το έκτο γράμμα του Ελληνικού αλφαβήτου γίνεται αυ σημαίνει ''θέλω πολύ'' no, λατινικο: non, ne εκ του εκ του νη: αρνητικόν μόριον ''νέ τρώει, νέ πίνει'', νηπενθής=απενθής, νηνεμία=έλλειψις ανέμου money, λατινικο:moneta εκ του μονία=μόνη επωνυμία της θέας Ήρας :''Ήρα μονία'', στο προαύλιο του ναού της στην Ρώμη βρισκόταν το νομισματοκοπείο, Τα νομίσματα έφεραν την παράσταση της, (monetae) I εκ του εγώ ή ίω στην Βοιωτική διάλεκτο yes εκ του γέ=βεβαίως kiss me εκ του κύσον με= φιλησε με, λόγια του Οδυσσέα στην Πηνελόπη. move εκ του Ομηρικού αμείβου=κουνήσου!!!!!! After εκ του Ομηρικού αυτάρ=μετά, ο Όμηρος μας λέγει''θα σας διηγηθώ τι έγινε αυτάρ'' me εκ του :με matrix εκ του:μητρα model εκ του:μήδος=σχέδιο disaster εκ του:δυσοίωνος+αστήρ!!!!! Humor εκ του χυμόρ=χυμός (Στην διάλεκτο των Ευβοέων όπως αναφέρεται και στον Κρατύλο του Πλάτωνος το τελικό σ προφέρεται ως ρ. Π.χ.σκληρότηρ αντί σκληρότης) Colonie εκ του κολώνεια =αποικιακή πόλις Karat εκ του κεράτιον, μικρόν κέρας χρησιμεύον εις στάθμισιν βάρους ιs εκ του είς Heart,core εκ τού κέαρ=καρδιά Pause εκ του παύση exit εκ του έξιτε=εξέλθετε exist λατινικά ex+sisto εκ του έξ+ίστημι=εξέχω, προέχω serpent λατινικά:serpo έκ του έρπω, ερπετόν, ή δασεία προφέρεται ως σ:σερπετό, αντιδάνειον σερπαντίνα. simple εκ του απλούς(δασύνεται) Sponsor εκ του σπένδω=προσφέρω σπονδή. care εκ του καρέζω. day δία έλεγαν οι Κρήτες τήν ημέρα, ευδιάθετος=βρίσκεται σε καλή μέρα medicine λατινικά:medeor εκ του μέδομαι, μήδομαι=σκέπτομαι πράττω επιδεξίως, μέδω=φροντίζω, μεδέων=προστάτης restoration λατινικα:restauro εκ του ρά+ίστημι, όπου το ρά δεικνύει συνάρτησιν,ακολουθίαν, επίτασιν π.χ. ρά-θυμος, καί ίστημι=στήνομαι restaurant εκ του ρά+ίσταμαι=έφαγα καί στηλώθηκα resistance εκ του ρά + ίστημι illusion εκ του λίζει=παίζει flower λατινικά flos εκ του φλόος brother λατινικα frater εκ του φράτωρ space εκ του σπίζω =εκτείνω διαρκώς marmelade λατινικά melimelum εκ του μελίμηλον =κυδώνι menace εκ του μήνις mentor εκ του μέντωρ mother εκ του μάτηρ, μήτηρ father εκ του πάτερ,πατήρ maturity λατινικά:maturus εκ τού μαδαρός=υγρός mow εκ του αμάω=θεριζω moke εκ τού μώκος=αυτός που χλευάζει Frapper μέσω του φραγκικού hrappan εκ του (F)ραπίζω =κτυπώ (F=το αρχαίο Ελληνικό δίγαμμα) GLAMOYR λατινικο:GRAMOYR εκ του γραμμάριο!!! Η εξήγηση απλή. Οι άνθρωποι της τότε εποχής έβλεπαν τους διάφορους μάγους και γόητες να παρασκευάζουν τις συνταγές τους με συστατικά μετρημένα σε γραμμάρια, και επειδή η όλη διαδικασία και η παρουσία αυτών των ατόμων ήταν γοητευτική και με κύρος το GRAMOYR-GLAMOYR πήρε την έννοια που του αποδίδουμε σήμερα. turbo εκ του τύρβη=κυκλικη ταραχώδης κίνηση night εκ του....νύχτα τι άλλο transfer εκ του:τρύω(διαπερνώ)+φέρω, για παράδειγμα transatlantic=διαπερνω τον Ατλαντικό eyes εκ του:φάεα=ματια sex εκ του:έξiς, η λέξη δασύνεται και η δασεία κανονικά πρέπει να προφέρεται μόνο που έχουμε ξεχάσει το πως..... στην Αγγλική διάλεκτο και για την συγκεκριμένη λέξη προφέρεται ως σίγμα. Σε άλλο παράδειγμα τo ύδωρ που επίσης δασύνεται και με αλλαγή του δ σε τ έχουμε το βαρβαρικό water............. maximum λατινικα:maximum εκ του μέγιστος minor λατινικα:minor εκ του μινύς =μικρός. Προσέξτε τώρα το καταπληκτικό, στα επίσημα γεύματα είχαν το μινύθες γραμμάτιον ένα μικρό κείμενο δηλαδή στο οποίο αναγραφόταν τι περιελάμβανε το γεύμα. Από εδώ οι λοιποί βάρβαροι όταν σταμάτησαν να τρώνε ο ένας τον άλλο πήραν το ......MENU mayonnaise εκ της πόλεως Mayon, Η πόλις αυτή έλαβε το όνομά της εκ του Μάχωνος, αδελφού του Αννίβα, ο όποιος είχε το Ελληνικό όνομα Μάχων mine εκ του Μινώαι =λιμένες ονομασθέντες εκ του γνωστού Μίνωος! Κρητων λιμένες, Μίνωαι καλούμεναι (Διοδ.Σικελ.Ε'84,2) όπου γινόταν εμπορεία μεταλλευμάτων boss εκ του πόσσις =ο αφέντης του σπιτιού lord εκ του λάρς, οι Πελασγικές Ακροπόλεις ονομάζονταν Λάρισσες και ο διοικητής τους λάρς ή λαέρτης...... bar λατινικα:barra εκ του μάρα =εργαλείον σιδηρουργού bank λατινικά pango εκ του παγιώ, πήγνυμι οι τράπεζες πήραν την ονομασία τους από τα πρώτα "τραπέζια" (πάγκους) που στήνονταν στην αγορά. banjo λατινικά: pandura εκ του πανδούρα =μουσικό όργανο double εκ του:διπλούς dolllar εκ του τάλλαρον=καλαθι το όποιο χρησιμοποιούταν ως μονάδα μέτρησης στις ανταλλαγές, πχ δώσε μου 5 τάλλαρα στόρι να σου δώσω 3 αλεύρι. Σε μας έχει μείνει ως τάλληρο αλλά και ως το γνωστό μας τελλάρo!!! amen λατινικα:amen, ΤΟ ΓΝΩΣΤΟ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ ΑΜΗΝ ΚΑΘΕ ΑΛΛΟ ΠΑΡΑ ΕΒΡΑΙΚΟ ΕΙΝΑΙ. ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΚΟΜΗ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΟΥ ή μήν =ΑΛΗΘΩΣ, (ΙΛΙΑΔΑ ΟΜΗΡΟΥ Β291) , ημέν , Η 301. ΕΞΕΛΙΞΙΣ ΤΟΥ ημέν ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ αμέ!!
Τα παραπάνω παραδείγματα πρέπει να εκληφθούν ως μερικά μιας και υπάρχουν κι άλλα πολύ ενδιαφέροντα. Πιστεύουμε όμως, ότι τα παρουσιασθέντα θα κάνουν τον αναγνώστη να προβληματισθεί και να έχει ευήκοα ώτα, όταν γίνεται λόγος για την καταπληκτική μας Γλώσσα η οποία διαθέτει απρόσμενο βάθος ακόμα ανεξερεύνητο…..

Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2009

Συνήθη λάθη στα Νέα Ελληνικά

ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΣΟΛΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΝΕΟ-ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ

ΑΓΩ
Ρήμα, πού θά μπορούσε νά χαρακτηρισθή πολυπαθές, τόσο αυτό καθ' εαυτό, όσο καί εν συνθέσει, κυρίως λόγω τού μέλλοντος "άξω" καί τού αορ. β' "ήγαγον". Π.χ. <Θά παράξει έργο ...>, αντί "θά παραγάγη". Ελέχθη από καθηγητή τού Ε.Μ. Πολυτεχνείου, σέ τηλεοπτική συζήτησι περί παιδείας μέ τόν Γεώρ. Μπαμπινιώτη. <Ο πειρατής απαγάγει τήν γυναίκα ...>, αντί "απάγει". <Ο κατηγορούμενος προσαγάγεται στόν Eισαγγελέα>, αντί "προσάγεται".
Επίσης: <Είχε εισάγει> (MEGA), <έχουν παράγει> (ΑΝΤΕΝΑ), αντί "είχε εισαγάγει", "έχουν παραγάγει", αφού ο παρακείμενος σχηματίζεται μέ τό απαρέμφατον τού αορίστου καί όχι τού ενεστώτος.

ΑΔΡΙΑΝΟΣ. Αποδίδεται λάθος ως Ανδριανός, Ανδριανόπουλος(από τόν Ανδρέα).

ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΙΣ. Συχνότατα αποδίδεται καί από μορφωμένους: Ανδριανούπολις, όπως άλλωστε συμβαίνει καί μέ τίς περισσότερες πινακίδες τής ομωνύμου οδού τής Θεσσαλονίκης.

ΑΙΡΩ (Αίρω)
Συγχέεται με τό "αιρώ" καί παλαιότερα έπαιρνε, ως μή ώφειλε, δασεία. Αλλά καί τό ίδιο κακοποιείται καί αντί τού ενεστώτος, χρησιμοποιείται η υποτακτική τού αορίστου άρω. < .. οι οποίοι εξάρουν τήν διοίκησι>, αντί "εξαίρουν". Τό αίρω μαζί μέ τό άγω, είναι δύο ρήματα τής ελληνικής γλώσσης, πού συχνά κακοποιούνται στόν γραπτό καί προφορικό λόγο.

ΑΙΤΙΑΤΙΚΗ ΤΡΙΤΟΚΛΙΤΩΝ. Στά μή φωνηεντόληκτα τίθεται λανθασμένως -ν-. Π.χ. <τήν νύκταν>, <.. καί έσονται οι δύο εις σάρκαν μίαν>, αντί "νύκτα", "σάρκα", τόν <έναν>, αντί "ένα".

ΑΚΑΤΟΝΟΜΑΣΤΟΣ. Συχνό τό λάθος <ακατα-νόμαστος>, όπως καί <παρανομαστής>.

ΑΚΛΙΤΟΙ ΛΕΞΕΙΣ
Μερικές ελληνικές λέξεις, λόγω προφανώς τής μορφολογίας, ή γιατί θεωρούνται ξένες, εκφέρονται ως άκλιτες, κυρίως στήν γενική τού ενικού.
Π.χ. ποιόν, σημειωτόν, πύον, πλαγκτόν, Δίον, εναντίον, όζον, δέλεαρ (στόν πληθυντικό <τά δέλεαρ>, αντί "τά δελέατα" - εν αχρηστία), τό εμβαδόν κτλ.

ΑΛΥΣΙΣ. Φέρεται λανθασμένα μέ δύο -σσ-, ως αλυσσίδα, άλυσσος, αλυσσοδένω. Η άλυσος είναι νέα λέξις, μάλλον αδόκιμος.

ΑΜΕΣΟΣ. Εξ επαγωγής από τό έμμεσος, γράφεται πολλές φορές <άμμεσος>.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ
Μετοχή παθητικού αορίστου καί δηλοί παρωχημένην πράξιν. Συνεπώς φράσεις, όπως "θα εκδοθή νέο ανακοινωθέν ...", είναι χρονικώς τουλάχιστον άτοπες.
Ορθόν: "νέα ανακοίνωσις", "νέον δελτίον τύπου" κτλ.

ΑΝΑΝΗΦΩ. Κατ' αναλογίαν πρός τό νίπτω, εκφέρεται πολύ συχνά κατ' ενεστώτα: <ανανήπτω>. Πρβλ. ανάλογα λάθη υποθάλπτω, περιθάλπτω.

ΑΝΔΡΙΑΣ (ανδριάς). Συχνά φέρεται ώς <αδριάς>. Αντιθέτως: <Ανδριανούπολις>, αντί "Αδριανούπολις".

ΑΝΕΚΑΘΕΝ. Περιέχει τήν έννοια "από..". Συνεπώς λάθος τό: <από ανέκαθεν>.

Γενικώς τά επιρρήματα εις -θεν εμπεριέχουν τό "από ..", π.χ. άνωθεν, κάτωθεν, έξωθεν ("η έξωθεν καλή μαρτυρία"), παιδιόθεν κτλ.

ΑΝΤΕΠΕΞΕΡΧΟΜΑΙ. Γράφεται συνήθως καί λέγεται: <ανταπεξέρχομαι>, από άγνοια τών συντεθειμένων μερών (αντι-επι-εξ-ερχομαι).

ΑΠΑΘΑΝΑΤΙΖΩ. Λέγεται συνηθέστατα <αποθανα-τίζω>, πού σημαίνει τό αντίθετο από τήν πρόθεσι τού ομιλούντος ή γράφοντος.

ΑΠΑΥΔΑΩ-Ω. Εκφέρεται λάθος στόν παρακείμενο <έχω απηυδήσει>, αντί "έχω απαυδήσει". Ο απαρεμφατικός τύπος (απαυδήσει), μέ τόν οποίον σχηματίζεται περιφραστικώς ο παρακείμενος, δέν παίρνει αύξησι.

ΑΠΕΙΡΟΚΑΛΟΣ
Λέγεται καί γράφεται πολλές φορές μέ τήν έννοια "πολύ ωραίος", ενώ σημαίνει περίπου τό αντίθετο. Ο μή έχων πείραν, γνώσιν τού καλού (=ωραίου), άμουσος, χυδαίος. Τό ίδιο περίπου συμβαίνει καί μέ το "ευάριθμος".

ΑΠΟΚΡΕΩΣ. Η Απόκρεως, τής Απόκρεω, αι Απόκρεω, τών Απόκρεων. Λάθος κοινότατο: <τών Απόκρεω>.

ΑΠΟΛΛΥΜΙ Συνήθως αγνοείται ο ενεστώς τού ρήματος καί πολλοί χρόνοι σχηματίζονται κατ' αναλογίαν από τήν παράγωγο λέξι [απώλεια] ή τόν αόριστο [απώλεσα].
Συνήθη είναι τά λάθη: απωλεσθέντων (αντί: απολεσθέντων), θά απωλεσθή (θα απολεσθή), "Μωραίνει Κύριος, όν βούλεται απωλέσαι", (αντί απολέσαι).

ΑΠΟΝΕΜΩ. Τό γ' πληθυντικόν τού αορίστου χρησιμοποιείται συνήθως λανθασμένο: οι στρατιώτες απένειμον (αντί: απένειμαν) τόν οφειλόμενο χαιρετισμό (προφανώς κατ� αναλογίαν πρός τόν παρατατικό: απένεμον).

ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ
Οι κλίσεις τών αριθμητικών έχουν ωρισμένες ιδιοτυπίες, πού συνήθως αγνοούνται από τούς πολλούς. Συχνά λάθη: <τής μίας> αντί τής μιάς (τό "μιάς" καί "ουδεμιάς" φαίνονται σέ πολλούς ως τύποι δημοτικής), <τόν έναν> ένα.
Τό "τριακόσια" ακούεται συνηθέστατα <τρακόσα>, άγνωστον γιατί καί πώς.
Στίς ωρολογιακές ώρες καταργούνται οι κλίσεις: <Τό τραίνο τών μία>" ή <Τό τραίνο τών τρείς>", αντί τής μιάς, τών τριών. <Στίς ... μία>, αντί "στήν μία", <οι ειδήσεις τών μία καί μισή> (ΕΤ2).

ΑΥΞΗΣΙΣ ΣΥΛΛΑΒΙΚΗ.
Πολλές φορές διατηρείται καί σέ χρόνους ή τύπους μή ιστορικούς, π.χ. εχουν περισυνελέξει, θά περισυνελέξουν, (αντί: έχουν περισυλλέξει, θά περισυλλέξουν). Η αύξησις μάλιστα διατηρείται κάποτε καί σέ ωρισμένα ρηματικά παράγωγα. Π.χ. "γιά τήν περισυνέλεξη ναυαγών" (ΣΚΑΥ), αντί περισυλλογή.
Επίσης "επανεξελέγεται πρόεδρος τής Κροατίας ο Φράνιο Τούτζμαν"(ΑΝΤΕΝΝΑ).
Εξεσφενδονίζεται ... (τό "εκσφενδονίζομαι" παρου-σιάζει κάποιες δυσκολίες προφοράς). Εξ άλλου η προστακτική τού αορίστου παρέχει έδαφος γιά λάθη τού τύπου: <εξέφρασε, περιέγραψε, υπέγραψε, αντέδρασε> κτλ, αντί "έκφρασε, περίγραψε, υπόγραψε, αντίδρασε".
Κλασσικό είναι τό λάθος <Επέστρεφε-προστακτική>, από τίτλο ποιήματος τού Κων. Καβάφη, πού έγραψε ιστορία στούς νεοελληνικούς σολοικισμούς (εξ αυτού καί ομώνυμο αθηναικό κέντρο διασκεδάσεως).

ΑΥΞΗΣΙΣ ΧΡΟΝΙΚΗ
Οπως προκειμένου περί τής συλλαβικής αυξήσεως καί η χρονική από άγνοια τίθεται εκεί πού δέν χρειάζεται. Π.χ. <έχω απηυδήσει>, αντί "απαυδήσει" κτλ. ή οι προστακτικές αορίστου: <εξήτασε, ενήργησε, παρήγγειλε>, αντί "εξέτασε, ενέργησε, παράγγειλε".
Πάντως κατά τήν γραμματική τής Δημοτικής, αύξησις χρονική δέν υφίσταται, πλήν τών ρημάτων "είχα, ήρθα, ήμουν". Ομώς τί γίνεται, προκειμένου περί τού "υπάρχω"; Θά πούμε <ύπαρχα, ύπαρξα>, αντί τών δοκίμων τύπων "υπήρχα", "υπήρξα";

ΑΥΤΟΣ ΚΑΘ' ΕΑΥΤΟΝ
Αυτή καθ' εαυτήν, αυτοί καθ' εαυτούς, αυταί καθ' εαυτάς, αυτών καθ' εαυτούς, αυτού καθ' εαυτόν κτλ. Αυτή είναι η ορθή σύνταξις τής επιμάχου αυτής εκφράσεως, πού κακοποιείται τόσο βάναυσα ακόμη καί από τούς λεγομένους μορφωμένους. Τά αυτός καθ' εαυτός, αυτής καθ' εαυτής, αυτού καθ' εαυτού κτλ. είναι όλα σολοικισμοί. Η πρόθεσις "κατά" συντάσσεται μόνον μέ γενική καί αιτιατική καί ποτέ μέ ονομαστική.

ΒΡΟΧΟΣ. Η θηλειά. Συγχέεται μέ τόν βρόγχο (=αναπνευστικός σωλήν), κυρίως στά κομπιουτερικά κείμενα, όταν θέλουν νά αποδώσουν τήν έννοια τού Loop. Π.χ. "τού έβαλε βρόγχο", αντί βρόχο.

ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΚΛΙΤΟΙ
<Τού Δίον, τής Χριστίνα Ωνάση>(MEGA). <Μέχρι τής αποδείξεως τού ... εναντίον>(ελέχθη σέ ελληνική ταινία). Ακλιτες επίσης θεωρούνται πολλές φορές λέξεις όπως, ποιόν, πύον, σημειωτόν κτλ. <Τού βήματος ... σημειωτόν!>. Τό ίδιο ισχύει καί μέ τό εμβαδόν, πλαγκτόν, <Υπαρξη ... πλαγκτόν>(Κ29).

ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΙΚΟΥ
Πολλοί λόγιοι τύποι τής γενικής ενικού έχουν εξοβελισθή βιαίως από τήν καθιερωμένη γραμματική τής Δημοτικής, σέ βαθμό παντως μικρότερο από τήν γενική τού πληθυντικού. Π.χ. επίθετα όπως ο βαθύς, ο πολύς κ.α. δέν έχουν γενική ενικού. Φαίνεται πως τύποι όπως τού πολλού, τού βαθέος κ.α. πέφτουν "βαρείς" (ή βαριοί ...) στήν σύγχρονη γλώσσα.
Πρόβλημα δημιουργούν στήν γενική οι δημοτικοποιηθέντες τύποι θηλυκών ονομάτων τής τρίτης κλίσεως. <Τής εισαγγελέας, τής συγγραφέας, τής διεθνής> κτλ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ
Τό ασθενές σημείον τής Δημοτικής. Ο Κριαράς μάλιστα εδογμάτισε ότι οι λόγιοι τύποι (π.χ. πασών, παχειών κτλ) δέν θά πρέπει νά εκφέρωνται στήν γενική τού πληθυντικού, αλλά κατ' άλλον τρόπον περιφραστικώς. Ισως τό δόγμα Κριαρά είναι λιγώτερο κακό από τήν ίδια τήν χρήσι κακοποιημένων τύπων, όπως <τών παχέων .. αγελάδων> καί μάλιστα πολλές φορές από γραφίδα "μορφωμένων" ανθρώπων. Επίσης: <τών κατακόμβων (ΕΤ2), τών ανεμώνων, τών Αρχάνων (MEGA)>, αντί "κατακομβών, ανεμωνών, Αρχανών".
Αλλα δείγματα, διά στόματος διαφόρων πολιτειακών παραγόντων: <Υπαρχόντων δομών> ή τό πρόσφατο: <πληγέντων περιοχών>, αντί "υπαρχουσών, πληγεισών".

ΓΙΓΝΟΜΑΙ
Συγχέεται μέ τό γεννώμαι, ιδίως στήν προστακτική τού παθ. αορίστου.
Σύνηθες τό λάθος: <Γεννηθήτω τό θέλημά σου>, <Γεννηθήτω Δημοκρατία> (βιβλίο τού Γ. Καψή), αντί τού ορθού: "Γενηθήτω τό θέλημά σου".
Αλλο λοιπόν "γέννησις" καί άλλο "γένεσις", ενώ τό συχνά γραφόμενο <γέννεση>, είναι ανύπαρκτο.

ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Τό θηλυκό κακοποιείται, η γραμματέας τής γραμματέας κτλ.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ. Πολλές φορές ακούονται ως <δεπτερόλεπτα>, μέ τήν πρόθεσι μιάς "αποκατα-στάσεως" στό ορθόν καί πιό "ευπρεπές" (συνήθως απο εκφωνητάς αγώνων καλαθοσφαίρας). Οψιμος λογιωτατισμός καί μάλιστα σέ εποχή πλήρους κυριαρχίας τής Δημοτικής. Πιό σπάνιο είναι τό <νάπτης>, ως δήθεν τό ορθόν τού ναύτης.

ΔΗΜΟΣ
Είναι η συνέλευσις τού λαού, τό σύνολον τού λαού (π.χ. η Εκκλησία τού Δήμού τών αρχαίων Αθηναίων), κατ΄ αντιδιαστολήν πρός τήν Βουλήν. Οφείλει λοιπόν νά λέγεται Δήμος Θεσσαλονικέων καί όχι Δήμος Θεσσαλονίκης κτλ. Ειδικώς γιά τήν περίπτωσι τών Αθηνών τό λεγόμενον συνηθέστατα Δήμος τής Αθήνας, αντί Δήμος Αθηναίων, αποτελεί όχι απλώς σολοικισμόν αλλά καί ασέβεια πρός τόν πρώτον καί ενδοξότερον δήμον τής ιστορίας.

ΔΟΞΑ ΣΟΙ Ο ΘΕΟΣ
Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι ή Δόξα σοι, ο Θεός ημών. Αίνος απευθυνόμενος πρός τόν Θεόν, χρησιμοποιείται όμως κακώς όταν τό πρόσωπο πρός ό απευθύνεται, είναι συνάνθρωπός μας. Τότε έδει νά χρησιμοποιήται τό "Δόξα τώ Θεώ".

ΔΥΟ ΑΥΞΗΣΕΙΣ
Απεκατεστάθη, αντί αποκατεστάθη. Εν τούτοις τό αμφισβητώ λαμβάνει κανονικώς εσωτερική καί εξωτερική αύξηση καί αναδιπλασιασμό, π.χ. ημφεσβήτουν.
ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ
Ετσι πρέπει νά φέρεται η ιστορική αυτή οδός καί όχι Οδός Εγνατίας ή Οδός Εγνατία (καί γιά τούς βαρβαρίζοντες Εγναντία). Λάθος είναι π.χ. τό Εγνατίας 406. Ορθόν είναι: Εγνατία Οδός 406 ή έστω Εγνατία 406, κατά τό Ιερά Οδός. Η γενική δικαιολογείται στόν άλλο τύπο οδοσημάνσεως π.χ. Οδός Κανάρη 10 ή Κανάρη 10 κτλ
ΕΓΧΕΙΡΩ (εγχειρέω)
Κάνω εγχείρησι. Συγχέεται μέ τό εγχειρίζω=δίνω στό χέρι. Ετσι γράφεται καί λέγεται: εγχειρισμένος, εγχειρισθείς, θά εγχειρισθή, εγχείριση, αντί τών ορθών: εγχειρημένος, εγχειρηθείς, θά εγχειρηθή, εγχείρησις κτλ.
ΕΔΩΔΙΜΑ
Στά παλαιά παντοπωλεία ανεγράφετο "Εδώδιμα & Αποικιακά" κάτω από τόν τίτλο. Εξ αιτίας αυτού καί τής παρηχήσεως τού "εδω-", η λέξις λέγεται μέ τήν έννοια τού εντοπίου, ενώ στήν πραγματικότητα σημαίνει "βρώσιμος" (από τό εδωδή=τροφή). Τά παραδοσιακά παντοπωλεία δέν υπάρχουν πλέον, θύματα τών Super Markets, όσα όμως κατώρθωσαν νά επιβιώσουν, πρέπει νά αποκαταστήσουν τόν υπότιτλο εις τό ορθόν: "Εντόπια & Αποικιακά".
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ
Λεκτικώς "φορούνται" πολύ τώρα τελευταία, θά έλεγε κανείς σέ επιδημικό βαθμό. Παλαιότερα υπήρχε η διατύπωσις "ο λεγόμενος ...", μέ ειρωνική σημασία, τώρα όμως λέμε "ο αδικημένος σέ εισαγωγικά ..." κτλ. Πολλοί κάνουν σύγχυσι μεταξύ εισαγωγικών καί παρενθέσεως καί έχομε τά φαινόμενα τού τύπου "ο φίλος εντός ... παρενθέσεως" (εκφωνητής τού ΑΝΤΕΝΝΑ).
ΕΚ ΤΩΝ ΕΝΟΝΤΩΝ. Γιά αγνώστους λόγους, εγράφετο μέ δασεία (τήν εποχή τού πολυτονικού), ενώ είναι μετοχή τού ρήματος ειμί - ένειμι.
ΕΚΩΝ-ΑΚΩΝ. Εκών-άκων. Ο τονισμός τού πρώτου παρασύρει πολλές φορές καί τό δεύτερο. <Εκόντες, ακόντες>. Ανάλογο φαινόμενο παρασύρσεως υπάρχει καί στό έμμεσος-άμεσος, οπότε προκύπτει τό λάθος έμμεσος-άμμεσος.
ΕΝΑΝΤΙΟΣ
Εναντίος, εναντία, εναντίον. Λάθος <ο ενάντιος>. Από μερικούς τό ουδέτερο εναντίον, λογίζεται ως άκλιτο ή επίρρημα, εξ ού καί ο σολοικισμός:" Μέχρις
αποδείξεως τού ... εναντίον!" (ελέχθη σέ παλιά ελληνική ταινία).
ΕΝΔΟΝ. Επίρρημα τοπικό, πού κάποιοι τό έκαναν όνομα: εκ τών ... ένδων.
ΕΝΣΚΗΠΤΩ. Από σύγχυσι μέ τό κύπτω, γράφεται: ενσκύπτω.
ΕΞ ΑΠΑΛΩΝ ΟΝΥΧΩΝ. Ελέχθη από δημοσιογράφο, σέ κατάθεσι στό Ειδικό Δικαστήριο, μέ τήν έννοια "διακριτικά, μέ τρόπο ...", ενώ η πραγματική σημασία τής εκφράσεως είναι τελείως διάφορη: "από παλιά, από τά παιδικά χρόνια, όταν τά νύχια ήταν απαλά, τρυφερά".
ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΜΑΙ. Οι τύποι επισκεφθή, επισκεφθούν, από σύγχυσι μέ τό επισκευάζομαι, γράφονται πολλές φορές <επισκευθή, επισκευθούν> κτλ.
ΕΠΙΣΤΑΜΑΙ. Από τήν χρήσι τού επιρρήματος "επισταμένως" (κακώς κατά Γ. Ζηκίδην), επεκράτησε νά λέγεται καί γράφεται <επισταμένες έρευνες, επι-
σταμένος έλεγχος κτλ.>, αντί επιστάμενες, επιστάμενος.
ΕΠΩΝΥΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ. Εκφέρονται κατά γενικήν κτητικήν τού αντιστοίχου ανδρικού. Π.χ. Ελένη Γαληνού, από τό αρχικόν: Ελένη, σύζυγος (ή κόρη) Δημ. Γαληνού (ονομαστική: ο Γαληνός). Συνεπώς τό συχνά λεγόμενον: <τής κυρίας Βουγιουκλάκης> κτλ, αποτελεί λάθος (δύο γενικές).
ΕΡΩΜΑΙ (Εράομαι-ερώμαι).|Συνήθης η μετοχή ερωμένη, από τήν οποίαν προήλθεν κακώς καί επεβλήθη παντού ο αρσενικός τύπος <ερωμένος>, αντί τού ορθού: "ερώμενος".
ΕΣΟΜΑΙ
Μέλλων τού ειμί. Τί γ' ενικόν πρόσωπον σχηματίζεται ανωμάλως: "έσται", κάτι που αγνοείται από τήν πλειοψηφία τών Νεοελλήνων. Π.χ. <Εσεται ήμαρ> (Πρόεδρος τής Βουλής), αντί "έσται". "Καί έσται τά ελέη τού μεγάλου Θεού ...", "ού τής βασιλείας ουκ έσται τέλος" κτλ.
ΕΥΑΡΙΘΜΟΣ
Λέγεται, κακώς, μέ τήν έννοια τού πολυπληθούς, ενώ σημαίνει ακριβώς τό αντίθετον: ολιγάριθμος. Π.χ. "Μετέβη στό Αίγιον γιά τούς σεισμούς <ευάριθμο> κυβερνητικό κλιμάκιο ..." (άν ήταν πραγματικά "ευάριθμο", ούτε κάν θά ανεφέρετο ...).
ΕΧΩ
Υπάρχει δυσκολία καί άγνοια στήν έκφρασι τού αορίστου καί τού στιγμιαίου μέλλοντος. Λέγεται: θά απέχη, παρέχη, εκεί πού έπρεπε νά λεχθή: θά απόσχη
θά παράσχη, άν καί γιά τό τελευταίο λέγεται τό εξ ίσου λάθος: θά παρέξη.
Αλλο λάθος είναι: θά συμμεθέξη, αντί τού ορθού: συμμετάσχη.
Απεναντίας η υποτακτική: κατάσχω, κατήντησε ρήμα κατ' ενεστώτα, μέ άλλη πλήν παραπλήσια σημασία.
ΖΑΠΛΟΥΤΟΣ (από τό διάπλουτος)
Σύνηθες τό λάθος <ζάμπλουτος>, προφανώς κατ'αναλογίαν μέ τό "πάμπλουτος".
ΘΑΛΠΩ. Εν συνθέσει κακοποιείται συχνά, ως υποθάλπτω, περιθάλπτω.
ΙΔΙΑΖΩΝ, ΙΔΙΑΖΟΝΤΩΣ (ιδιάζων, ιδιαζόντως)
Από λάνθασμένο συσχετισμό μέ τό ρήμα ζώ, έχει γραφή σέ εφημερίδα <ιδιαζώντος>.
ΙΚΕΤΙΔΕΣ.Αι Ικέτιδες, τραγωδία τού Ευριπίδου. Στήν Δημοτική, σέ μεγάλες επιγραφές έξωθι τού ΚΘΒΕ, απεδόθη ως <Ικέτισσες>, κάτι πού αλλοιώνει τήν ταυτότητα τού κλασσικού έργου.
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. Ξένη λέξις, δυσκολοπρόφερτη στά ελληνικά. Συνήθως προφέρεται ιστιντούτο, ιστιτούτο κτλ.
ΙΧΘΥΣ. Η ονομαστική τού πληθυντικού αποδίδεται σχεδόν πάντοτε <ιχθείς>, αντί τού ορθού "ιχθύες". Τόπος τού εγκλήματος συνήθως οι σελίδες τών ωροσκοπίων τών εφημερίδων καί περιοδικών.
ΚΑΘΗΜΑΓΜΕΝΟΣ. Παθ. παρακείμενος τού ρ. καθαιμάσσω (καταματώνω, βάφω τι δι' αίματος). Πολλές φορές από άγνοια τής προελεύσεως τής λέξεως, χρησιμοποιείται μέ διάφορες άσχετες σημασίες, όπως π.χ. "Η Αθήνα καθημαγμένη από τό νέφος καί τό κυκλοφοριακό" (εφημερίς).
ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΣ. Αυτή είναι η ορθή αναγραφή καί όχι τό νεοελληνικό <καινούριος>, δεδομένου ότι η λέξις προέρχεται από τό καινουργής. <Καινούρια Εποχή> ήταν τίτλος περιοδικού τέχνης τής δεκαετίας τού '50.
ΚΑΚΟΣ. Παραθετικά: κακός, κακίων, κάκιστος καί σάν επίρρημα: κακώς, κάκιον, κάκιστα. Καί όχι <κακώς, κακίον, κάκιστα>, όπως ελέχθη σέ παλιά ελληνική κωμωδία (από τόν Β. Αυλωνίτη).
ΚΑΤΑΧΩΡΙΖΩ.Καταχωρισμένος καί όχι: <καταχωρώ, καταχωρημένος>.
ΚΗΦΙΣΙΑ. Η Κηφισιά, τής Κηφισιάς, εις τήν αρχαίαν καί τήν νέαν ελληνικήν. Συνεπώς τό λέγειν <Λεωφόρος Κηφισίας>, μέ πρόθεσι τόν αρχαϊσμό ή τήν επιση-μότητα, είναι σολοικισμός. Πρβλ. η ροδωνιά.
ΚΙΡΡΩΣΙΣ. Από λάθος συγχέεται μέ τήν κύρωσι.
ΚΛΗΤΙΚΗ ΔΕΥΤΕΡΟΚΛΙΤΩΝ ΘΗΛΥΚΩΝ: Η κατάληξις τής κλητικής αρσενικών καί θηλυκών είναι -ε. Πλείστοι όμως από άγνοια καί συνήθεια επιμένουν νά προσφωνούν : <κυρία πρόεδρος, κυρία υπουργός> κτλ. Τά ορθά: "κυρία πρόεδρε, κυρία υπουργέ", όπως άλλωστε καί τά γνωστά: Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε, άσπιλε αμόλυντε άχραντε Θεοτόκε, άμπελε, αειπάρθενε.
ΚΟΙΝΟΤΟΠΟΣ.Κοινότοπος, κοινοτοπία. Λάθος τά <κοινότυπος, κοινοτυπία>.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ. Είναι η προσευχή τού Κυρίου καί όχι φυσικά τής Κυριακής, όπως λάθος ενόμισε ο Αλκης Στέας σ' ένα τηλεοπτικό παιγνίδι καί τήν απεκάλεσε ... "Κυριακάτικη Προσευχή!"
ΛΕΙΠΩ.Τό κυριώτερο λάθος σ'αυτό τό ρήμα είναι ο παρατατικός: <έλλειπα>.
Τό λάθος γίνεται προφανώς κατ' αναλογίαν πρός τούς ιστορικούς χρόνους ρημάτων από -ρ-. Π.χ Ρίπτω, έρριπτον, έρριξα κτλ. Πιθανόν όμως νά οφείλεται σέ σύγχυσι μέ τό σύνθετο ρήμα ελλείπω (εν-λείπω), πού όμως στόν παρατατικό είναι ενέλειπον, ενέλειπα - πάντως εν αχρηστία.
ΛΟΓΙΟΙ ΤΥΠΟΙ
Η προσπάθεια προσαρμογής λογίων τύπων στήν Δημοτική, δημιουργεί συνηθέστατα κωμικοτραγικές καταστάσεις. Π.χ. "λόγο τιμής", "εν πτήση", "υπόψη",
"φύση επιθετική ομάδα", "είναι γνωστόν τοίς πάσης ...", "καλή τή πίστη", "πολιτικός εν δράση", "βάση τού άρθρου" (εφημ.). Υπάρχει όμως καί τό άλλο φαινόμενο τής "δοτικοποιήσεως" μέ ταυτόχρονη αλλαγή κλίσεως, π.χ. "εν πάσει περιπτώσει", "πάσει θυσία" κτλ.
Επίσης υπάρχουν ερμαφρόδιτες περιπτώσεις, όπως: <όσο αφορά> κτλ.
Αλλες πάλι προσπάθειες γίνονται γιά τήν αποδυνάμωσι τών λογίων τύπων, πού φαίνεται δέν τούς αντέχει η Δημοτική ωρισμένων. Π.χ. εντωμεταξύ, τωόντι, εντούτοις, εντέλει, καταρχάς, εξαρχής, επικεφαλής, εξαιτίας κτλ.
Αυτοί οι επιεικώς βαρβαρισμοί αποβλέπουν προφανώς στό νά αποχρωματίσουν τίς λόγιες εκφράσεις, μεταβάλλοντες αυτές σέ επιρρήματα, ώστε νά λησμονηθή η αφετηρία τους.
ΛΟΓΙΩΤΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΚΕΚΤΥΠΟΣ
Ωρισμένες λέξεις μέ τίς διφθόγγους -αυ-, -ευ-, θεωρούνται από επιδόξους αττικιστάς ως αδόκιμες ή "λαϊκές" καί συνεπώς πρέπει νά "αποκατασταθούν".
Π.χ. <νάπτης> (ίσως από τό κανδηλανάπτης), αντί "ναύτης", <δεπτερόλεπτα>, αντί δευτερόλεπτα κτλ.
Η πρώτη ακούεται πιό σπάνια, ενώ η δεύτερη πολύ συχνά, ιδίως σέ περιγραφές αθλητικών συναντήσεων.
Λέγεται Λεωφόρος Κηφισίας, μέ πρόθεσι αρχαιοπρεπείας καί ορθοφωνίας, ενώ τό ορθόν καί στήν αρχαία εκφορά είναι: Κηφισιά, Κηφισιάς.
Ακόμη: <πρωτίστως>, αντί "πρώτιστα" κτλ.
ΜΑΣΣΑΛΙΩΤΙΣ. <Μασσαλιώτισσα>, όταν η Δημοτική φθάνει στά άκρα. Ανάλογο παράδειγμα: Αι Ικέτιδες καί αι Τρωάδες τού Ευριπίδου, έγιναν <οι Ικέτισσες καί Τρωαδίτισσες>.
ΜΑΣΤΙΞ. Σύνηθες λάθος : <Η μάστιγξ ... τού Θεού>.
ΜΕΓΑΛΕΠΗΒΟΛΟΣ. Λάθος: μεγαλεπίβολος.
ΜΕΓΕΘΥΝΣΙΣ Πολλοί γιά λόγους ψευδούς ευφωνίας, λέγουν-γράφουν: μεγένθυση, μεγενθύνω.
ΜΕΛΕΙ. Ρήμα απρόσωπον, που δηλοί φροντίδα καί μέριμνα καί ουδεμίαν σχέσιν έχον μέ τό ρ. μέλλω (= έχω σκοπόν, προτίθεμαι). Εν τούτοις συχνή είναι η σύγχυσις τών δύο. Π.χ. <Η κυρία δέν μέ μέλλει> (θεατρικό έργο).
ΜΕΝΕΤΟΣ. Μόνον στήν έκφρασι "οι καιροί ου μενετοί". Λάθος τό <μαινετοί>.
ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΟΣ. Ο συγκριτικός τού επιρρήματος δέν είναι μεταγενεστέρως, αλλά μεταγενέστερον. Π.χ. καλώς, κάλλιον, κάλλιστα. Πρβλ. τό λάθος: <πρω-τίστως>, αντί: "πρώτιστα".
ΜΕΤΟΧΑΙ ΘΗΛΥΚΩΝ
Γιά τήν δημοτική, οι μετοχές θηλυκού γένους θεωρούνται "πολύ λόγιες" καί δέν μπόρεσαν νά ενσωματωθούν χωρίς απώλειες. Ιδιαίτερα "ευπαθής" είναι η γενική τού πληθυντικού, αλλά καί οι άλλες πτώσεις. Π.χ. <Οι εναπομείναντες .. Σοβ. Δημοκρατίες> (MEGA). <Τών υπαρχόντων ... περιπτώσεων> (Υπουργός στήν Βουλή), <λειτουργούντων θεραπευτικων κοινοτήτων> (υπουργός), <δευτερεύοντος σημασίας> (ραδιόφωνο).
ΜΕΤΟΧΑΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ
Η ενεργητική μετοχή έχει τεθή εκποδών καί έχει αντικατασταθή από τόν γερουνδιακό (κατά Γ. Χατζηδάκι) τύπο εις -όντας, -ώντας.
Η αδυναμία αυτή τής Δημοτικής εν συνδυασμώ μέ τήν αναγκαστική παρουσία ωρισμένων λογίων καταλοίπων, δημιουργεί τραγελαφικά αποτελέσματα, όπως: τού αιτούντα (αφού ο αιτών δέν υπάρχει, ποιά είναι η ονομαστική, ο αιτούντας ή ο αιτώντας;), ο αναβληθέντας αγώνας.
ΜΗΝΕΣ. Λάθη τού προφορικού κυρίως λόγου: <Σεμπτέμβριος, Οκτώμβριος>, αντί "Σεπτέμβριος, Οκτώβριος".
ΜΙΑ. Γενική τής μιάς (καί ουδεμιάς) καί όχι τής μίας (ουδεμίας).
ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ. Αμίμητος σολοικισμός (πού ομοιάζει μέ ανέκδοτο) από Ελληνα βουλευτή: "Καί όπως λένε οι Γάλλοι: Μολών Λαβέ ...!"
ΜΥΣ. Παλαιότερα ελέγετο λάθος οι μύς. Τώρα τό λάθος αποκατεστάθη, αλλά τό ορθόν επεκτείνεται, ως μή ώφειλε, καί στήν αιτιατική: τούς μύες.
ΞΕΝΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΕ -V-
Το λατινικό ή λατινογενές -V- αποδίδεται στήν νεοελληνικήν κακώς μέ τό -Β- ή -β-, ενώ τά γράμματα αυτά αποδίδουν ως γνωστόν παλαιόθεν τό λατινικό -B- καί -b-. Π.χ. Βέλγιον, Βρεταννία, Βαυαρία, Βραζιλία, Βρούτος κτλ.
Οι αρχαίοι καί οι πρώιμοι Βυζαντινοί απέδιδαν τίς ξένες λέξεις μέ -V-, μέ τό -ου-, -υ- ή κάποτε παρέλειπαν τελείως τό γράμμα, όπως στίς περιπτώσεις Ενετία, Νοέμβριος, Οδόακρος, Γένουα (Venetia, Novembrius, Odovacar, Genova). Ετσι έχομε παραδείγματα από ρωμαικά ονόματα, Ουάλης (Valens), Ουαλέριος (Valerius), Αυρήλιος (Aurelius), Ουήρος (Verus), Ουάρρων (Varro), Ουάνδαλος, Ουανδαλικός, Ουεργίλιος, Ουισίγοτθοι κτλ. Τά Βάνδαλοι, Βιργίλιος, Βησιγότθοι είναι μεταγενέστερα, όταν πλέον τό βήτα είχε μεταπέσει από τού αρχικού -b- σέ -v-. Γραπτέα λοιπόν : ευαπορέ (όχι εβαπορέ), Εύανς, Ευίτα (όχι Εβίτα), Χαυιέ (Xavier), Αταυισμός, Δαυός (Davos), ρευάνς (revanche), Νευάδα, Ευερεστ, Αυαροι (Avars), Λαυάλ (Laval), Πουκευίλ, Μοραυία, Ζένδ Αυέστα, αυοκάδο, Ραυέννα Ravenna), Παυία, Ναυάρα, Σαυοναρόλα, Σλαύοι, Τραυιάτα, Τρεύι.
Από τά λίγα ονόματα πού έχουν διασωθή, είναι η Γενεύη, η Βαυαρία κτλ (αν καί οι ψυχαρικοί επιμένουν στό: Βαβαρία!).
ΟΜΟΣΠΟΝΔΟΣ, ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΟΣ. Λέξεις μέ διάφορον σημασίαν, πού όμως χρησιμοποιούνται πολλές φορές αδιακρίτως - κυρίως η πρώτη. Ο "ομοσπονδιακός" αναφέρεται στήν ομοσπονδία εν συνόλω, ενώ ο "ομόσπονδος" στά επί μέρους συνιστώντα κράτη. Λέγομε: η Ομοσπονδιακή Γερμανία, αλλά τό ομόσπονδο κρατίδιον τής Βάδης-Βυρτεμβέργης. Λάθος τό λεγόμενον ότι "η (τέως) Γιουγκοσλαυία ήταν ομόσπονδο κράτος".
ΟΝΟΜΑΤΑ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ ΕΙΣ -ΟΥΣ, -ΟΥΝ
Συνήθως αγνοείται η κλίσις τους καί από πολλούς μεταχειρίζονται ως άκλιτα. Π.χ. Ακτή Ελεφαντοστούν, αντί Ελεφαντοστού, τού άλματος τριπλούν, αντί τριπλού κτλ. Παράβαλε: τών Απόκρεω (αντί τών
Απόκρεων, αλλά τής Απόκρεω).
ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ. Γράφεται πολλές φορές ορκομωσία, όπως επίσης καί συνομωσία.
ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ Οσον αφορά εις .. Λάθος τό: "όσον αφορά τήν ..". Τραγική όμως η ακουστική παρανόησις "ως αναφορά ....". Επίσης τό "όσο αφορά" τής Δημοτικής.
ΟΥΔΕΜΙΑ. Γενική τής ουδεμιάς καί όχι τής "ουδεμίας". Επίσης τής μιάς.
ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ. Η κατάργησις τής υποτακτικής εγκλίσεως καί η αντικατάστασις τού -η- μέ τό -ει-, επεξετάθη ατόπως καί στόν παθητικό αόριστο τής οριστικής. Π.χ. "συνέβει, εξελέγει, προέβει κτλ.", αντί "συνέβη", "εξελέγη", "προέβη", ή έστω "συνέβηκε, εκλέγηκε" κτλ.
ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ. Συχνό τό λάθος: "πρωτίστως", μέ προθέσεις αττικισμού, αντί τού ορθού "πρώτιστα", όπως "άριστα", "μέγιστα" καί όχι "αρίστως, μεγίστως" κτλ. Επίσης αντί τού "μεταγενεστέρως", ορθόν είναι τό: "μεταγενέστερον". "Τό ελάσσον", αντί: "έλασσον".
ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟΣ
Ο παρακείμενος τής νεοελληνικής σχηματίζεται μέ τό έχω καί τό απαρέμφατον ιστορικού χρόνου τού ρήματος χωρίς τό -ν-. Π.χ. έχω λύσει. Λάθη είναι π.χ. έχω εισάγει (όχι απαρέμφ. ενεστώτος), αντί έχω εισαγάγει, έχω απηυδήσει, αντί έχω απαυδήσει(τό απαρέμφατον δέν παίρνει αύξησι). Σύνηθες λάθος τής εποχής τής καθαρευούσης ήταν τά: έχω βρή, ιδή, ειπή κτλ. Οι ούτω γράφοντες ενόμιζαν ότι επρόκειτο γιά παθητικό τύπο, ενώ ήταν απλώς απαρέμφατον αορίστου β'. Ορθόν έχω βρεί (ευρεί-ευρείν), ιδεί (ιδείν), ειπεί (ειπεί) κτλ. Τώρα βέβαια μέ τήν αποπομπή τού -η- καί τήν αντικατάστασί του μέ τό -ει- ακόμη καί στούς παθητικούς τύπους, τό πράγμα έχει απλοποιηθή καί οι τύποι έχουν εξομοιωθή.
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΜΕΣΗΣ ΦΩΝΗΣ
Ελυόμην-ελύου-ελύετο-ελυόμεθα-ελύεσθε-ελύοντο. "Ευπαθή" τά β' πρόσωπα καί τών δύο αριθμών. Π.χ. ήσθο (από τό είμαι), αντί ήσθε (ή ήτε). Επίσης: ευρίσκεσθο (ευρίσκεσθε), εδέχεσθο (εδέχεσθε) κτλ.
Οι τύποι ρημάτων μέ τήν κατάληξι -σθο, συχνά εκφερόμενοι ακόμη καί εντός τής Βουλής, είναι ανύπαρκτοι καί προφανώς προϊόν αγνοίας.
ΠΑΡΕΜΠΙΠΤΟΝΤΩΣ. Γράφεται: "παρεπιπτόντως", από λανθασμένη αναγνώρισι τού επιρρήματος: παρά-εν-πίπτω.
ΠΑΡΩΝ. Ως απάντησις σέ κάποιο προσκλητήριο, γράφεται: "έδωσαν τό παρόν", ενώ θά έπρεπε νά γράφεται: Εδωσαν τό "παρών" καί μάλιστα μέ εισαγωγικά.
Πρόβλημα βέβαια δημιουργείται, όταν τό προσκαλούμενο πρόσωπο είναι γυναίκα, πού θά ώφειλε νά απαντήση: παρούσα!
ΠΑΣ-ΠΑΣΑ-ΠΑΝ
Συνήθως κακοποιείται τό θηλυκό, π.χ. στήν δοτική "πάσει θυσία", αντί "πάση" ή στήν γενική πλυθυντικού, "πάντων τών καταστάσεων" αντί "πασών".
Ομως καί μέ τό αρσενικό έχομε π.χ. "πρό πάντος" (από τό πάντως, αντί "πρό παντός"). Αλλά καί η δοτική "τοίς πάσι" γίνεται αιτία πολλής συγχύσεως, ιδίως στήν
απόδοσι λογίων τύπων στήν Δημοτική. Π.χ. "Είναι γνωστόν τοίς.. πάσης" (ελέχθη από τό Ραδιόφωνο).
ΠΕΝΤΑΓΩΝΟ. Ετσι χαρακτηρίζεται τό ελληνικό Υπουργείον Εθνικής Αμύνης, κατ' αναλογίαν πρός τό αντίστοιχο τών ΗΠΑ. Εκείνο όμως είναι όντως πενταγώνου κατόψεως, κάτι πού δέν συμβαίνει μέ τό ημέτερον. Πρόκειται λοιπόν περί ενός κακό-γουστου μιμητισμού, μέ στοιχεία δουλοπρεπείας καί μικροψυχίας.
ΠΛΑΓΚΤΟΝ. Συνήθως εκλαμβάνεται ώς ξένη λέξις καί εκφέρεται ως άκλιτος. "Υπαρξη πλαγκτόν ...".
ΠΜ - ΜΜ. Πρό μεσημβρίας καί μετά μεσημβρίαν καί όχι "μετά μεσημβρίας".
ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ
Ακατανόμαστος (ακατονόμαστος), παρανομαστής (παρονομαστής), ανταπεξέρχομαι (αντεπεξέρχομαι). Τά 90% τών Ελλήνων εκφέρουν τό ρήμα λάθος, χωρίς ελπίδα θεραπείας τού κακού, αφού οι εφημερίδες καί η τηλεόρασις αναπαράγουν καθημερινώς τό λάθος. Απαγοητεύω (απογοητεύω), αποθανατίζω (σημαίνει τό αντίθετο από αυτό πού θέλει νά πή, αντί: απαθανατίζω).
Υπάρχει καί μία άλλη κατηγορία λαθών, πού οφείλονται στήν αναλογία λεκτικών τύπων πρός τίς προθέσεις, π.χ. "συμπαραμαρτούντα" (αντί "συμπαρομαρτούντα").
Αλλη κατηγορία λαθών, είναι η λανθασμένη σύνταξις τών προθέσεων μέ τίς αντίστοιχες πτώσεις. Π.χ. "υπέρ τού δέοντος" (υπερ τό δέον), "μετά Χριστού" (μετά Χριστόν), "μετά μεσημβρίας" (μετά μεσημβρίαν).
ΠΡΟΣΔΟΚΩ. Προσδοκάω-ώ. Συχνό λάθος π.χ. Προσδοκεί ο Γ. Γ. τού ΟΗΕ.
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΕΥΦΩΝΙΚΩΝ
Μεγένθυση (αντί μεγέθυνσις), Ιμβραήμ (Ιβραήμ ή Ιμπραήμ- Ibrahim ), αμβρότητες (αβρότητες), ζάμπλουτος (ζάπλουτος), Σεμπτέμβριος (Σεπτέμβριος), Οκτώμβριος (Οκτώβριος), Θρασύμβουλος (Θρασύβουλος). Ανδριανούπολις (αντί Αδριανούπολις). Τό λάθος παρατηρείται ευρύτατα καί μεταξύ τών θεωρουμένων μορφωμένων.
Ακόμη: Περιθάλπτω, υποθάλπτω (περιθάλπω, υποθάλπω).
Ωρίμανσις (αντί ωρίμασις - ωριμάζω), Σταχτομπούτα (Σταχτοπούτα).
Υπάρχει όμως καί τό αντίθετο: "αδριάς", αντί τού ορθού "ανδριάς", "καινούριος", αντί: "καινούργιος" (από τό καινουργής). Πρβλ. "Καινούρια Εποχή", περιοδικό τής δεκαετίας τού '50, τού Γιάννη Γουδέλη.
Χαρακτηριστικό είναι ακόμη τό παράδειγμα τού ελληνοποιημένου ξένου όρου [δικτατορία], πού φαίνεται δέν ακούεται καλά στά ελληνικά αυτιά καί γι' αυτό από μία μεγάλη πλειονότητα λέγεται καί γράφεται "δικτακτορία". Τό λάθος έχει γραφή καί μάλιστα προσφάτως, μέ μεγάλα στοιχεία: ΔΙΚΤΑΚΤΟΡΙΑ ! στήν πρώτη σελίδα αθλητικής εφημερίδος, οπωσδήποτε όμως διαπράττεται πιό συχνά στόν προφορικό λόγο.
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΦΩΝΗΕΝΤΩΝ.
Αδελφοποιητός (αντί αδελφοποιτός), Αιθιοποιία (παλαιότερα ιδίως, αντί Αιθιοπία).
ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΙΣ.
Κατ' αναλογίαν πρός τίς λ. "επέλασις-επελαύνω", σχηματίζεται τό ανύπαρκτο ρήμα "προσπελαύνω", αντί τού ορθού: "προσπελάζω" =πλησιάζω, προσεγγίζω.
ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
Πολλές φορές παίρνει αύξησι, χρονική ή συλλαβική, από άγνοια μέ πρόθεσι μία κακώς νοουμένη ευφωνία.
Π.χ. υπέγραψε, ανέλυσε, επέτρεψε, εξέφρασε, περιέγραψε, απέσυρε, παρήγγειλέ μου ένα καφέ, κτλ.
Κλασσικό έγινε τό λάθος τού Κ. Καβάφη "επέστρεφε" (προστακτ.), πού έγραψε ιστορία στούς σολοικισμούς.
Αλλά τό καβάφειον λάθος επανελήφθη στό ενημερωτικό έντυπον τού Υπ. Παιδείας (Απρ. 1991), στά πλαίσια τού "Εθνικού Διαλόγου": "αφού τό συμπληρώσεις, επέστρεψε τό έντυπο ...". Χάρμα !
Υπάρχουν καί περιπτώσεις χρονικών αυξήσεων στήν προστακτική, όπως "εξήτασε (εσύ), ενήργησε", αντί "ενέργησε, εξέτασε" κτλ.
ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ ΑΟΡΙΣΤΟΥ
Υστερα από τήν καθολική επιβολή τού -ει- σέ όλους τούς τύπους, αντί τού -η-, συχνά είναι τά λάθη κυρίως στούς συγκεκομμένους τύπους τής προστακτικής τού αορίστου. Π.χ. τό τηλεφωνήστε (από τό τηλεφωνήσατε-τηλεφωνήσετε) αποδίδεται λάθος "τηλεφωνείστε", δεδομένου ότι εδώ η κατάληξις είναι -στε καί όχι -τε. Άλλο τό "τηλεφωνήστε" καί άλλο τό "τηλεφωνείτε".
Επίσης "παρακολουθείστε", "βοηθείστε", αντί "βοηθήσετε-βοηθήστε" κτλ.
ΠΡΟΣΤΙΜΟΝ.
Πληθυντικός: τά πρόστιμα καί όχι "τά προστίματα".
ΠΡΩΤΙΣΤΑ.
Αυτή είναι η ορθή απόδοσις τού υπερθετικού βαθμού τού "πρώτος" καί όχι τό "πρωτίστως". Δέν λέγομε "αρίστως, μεγίστως", αλλά ούτε καί "μεταγενεστέρως" (ορθόν: μεταγενέστερον).
Π.Χ.-Μ.Χ.
Από τό "Πρό Χριστού", προκύπτει τό λάθος "Μετά Χριστού", δηλ. μαζί μέ τόν Χριστόν. Επίσης "Μετά μεσημβρίας", αντί "μετά μεσημβρίαν".
ΣΟΡΟΣ.
Η σορός. Τό φέρετρον, η νεκροθήκη, η σαρκοφάγος καί συνεκδοχικώς ο νεκρός. Συχνή η εκφορά (από τηλεοπτικές ή ραδιοφωνικές εκπομπές) "ο σορός", από ψευδή ταύτισι μέ τόν "σωρό".
ΣΥΓΚΟΠΑΙ.
Γαλακτομικά προϊόντα (γαλακτοκομικά). Περιβαντολόγος (περιβαλλοντολόγος), εγγειο-βελτικά έργα (εγγειοβελτιωτικά).
ΣΥΓΧΥΣΙΣ ΕΝΝΟΙΩΝ
Πολλή σύγχυσις καί μάλιστα μέ αντίθετη σημασία, γίνεται μέ τίς λέξεις, όπως ευήθης (αγαθός αλλά καί βλάξ), ευάριθμος (ολίγος είς αριθμόν), απειρό-καλος (μή έχων καλαισθησίαν, χυδαίος), βρόχος καί βρόγχος, εγχειρώ καί εγχειρίζω, ομόσπονδος καί ομοσπονδιακός, παθογένεια καί παθολογία, σύμ-πνοια καί συμπόνια (τήν οποίαν μάλιστα γράφουν "συμπόνοια").
ΣΥΖΗΤΩ-ΖΗΤΩ.
"Ζητά, συζητά, συζητώνται", αντί:"ζητεί, συζητούνται" κτλ.
ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ ΡΗΜΑΤΑ
Λάθη στίς καταλήξεις. Τά εω-ώ συγχέονται μέ τά αω-ώ καί αντιστρόφως.
Ζητά (ζητεί), συζητώνται (συζητούνται), βοηθά (βοηθεί).
Προσδοκεί, αντί προσδοκά. Διερευνείται (αντί: διερευνάται), φοιτεί, αντί φοιτά. Παραπλανεί, αντί παραπλανά. Απομυζεί (απομυζά), εντρυφεί(εντρυφά), αναπληρεί (αναπληροί).
ΣΥΝΩΜΟΣΙΑ.
Γράφεται πολλές φορές "συνομωσία", όπως επίσης "ορκομωσία".
ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΕΤΟΣ.
Ισοδύναμο μέ τό Anno Domini, έτος τού Κυρίου, καί προσδιορίζει τά έτη τής χριστιανικής εποχής πρός
διάκρισιν από τά πρό Χριστού έτη. Από άγνοια χρησιμοποιείται μέ ειρωνικό τρόπο καί μέ άλλη εντελώς έννοια ακόμη καί διά τά π.Χ. έτη!
ΤΡΙΦΥΛΙΑ.
Περιοχή τής Πελοποννήσου, από τό "Τρείς Φυλαί" καί όχι "Τριφυλλία", όπως συνήθως γράφεται (από τό τριφύλλι).
ΥΠΕΡ.
Πρόθεσις συντασσομένη μετά γενικής καί αιτιατικής, μέ διαφορετικήν εκάστοτε σημασίαν. ΥΠΕΡ καί γενική δηλώνει υπεράσπισιν. Π.χ. αγωνίζεται υπέρ βωμών καί εστιών. ΥΠΕΡ καί αιτιατική δηλώνει πέρα από, υπέρβασιν.
Τό έκανε υπέρ πάσαν προσδοκίαν. Συνήθη είναι τά λάθη στήν σύνταξιν αυτήν καί συχνή η μετάπτωσις στήν γενική. Π.χ. "Υπέρ τού δέοντος", μέ τήν έννοια τού περισσότερο από όσο πρέπει, αντί τού ορθού "υπέρ τό δέον".
ΥΠΟΒΟΛΙΜΑΙΟΣ.
Σύνηθες λάθος: υποβολιμιαίος.
ΦΟΙΤΑΩ-Ω.
Συχνό τό λάθος τής μεταπτώσεως τού ρήματος σέ άλλη τάξι συνηρημένων: "φοιτεί", αντί "φοιτά". Πρβλ. "παραπλανεί", αντί (παραπλανά).
ΦΟΡΕΥΣ
Μέχρι περίπου τό 1970, η λέξις είχε τήν συνήθη σημασία τού φέροντος ή μεταδίδοντος τί, π.χ. ο φορεύς μικροβίων, φορεύς νέων ιδεών. Εκτοτε εισήλθε στό λεξιλόγιο υπό νέαν έννοιαν, πού αντικαθιστούσε τίς παλαιές εκφράσεις, όπως οργανώσεις, παράγοντες, τάξεις. Σήμερα η λέξις "φορείς" έχει γίνει καραμέλλα στά στόματα πολλών, όπως "μαζικοί φορείς", "αθλητικοί φορείς", "παραγω-γικοί φορείς", "αρμόδιοι φορείς" κτλ, σέ σημείο πού πολλές φορές καταντά κωμικό.
ΧΑΡΙΣ, ΧΑΡΙΝ.
Χάρις, μέ εμπρόθετον προσδιορισμόν ή δοτικήν = ένεκα.
Π.χ. Χάρις εις τήν εργατικότητα προώδευσε (Αναγκαστικόν αίτιον).
Χάριν, μέ απλή γενική = διά νά, πρός όφελος, υπέρ. Π.χ. Χάριν αστεισμού τό είπα. Παραδείγματος χάριν (Τελικόν αίτιον).
Συχνό είναι τό λάθος τής αντιστροφής τών πτώσεων.